Myanmar Business Times

လူငယ်များ ဟိုတစ်စု ဒီတစ်စု ‌တွေ့ရသည်။  သတင်းအတွက် ရုံးက ခေါ်သည်မို့ (၉)နာရီဝန်းကျင် ဘက်စ်ကား နှင့် ထွက်ခဲ့သည်။ ကားပေါ်ရှိ လူအများစုမှာလည်း လှုပ်စိ လှုပ်စိနှင့် ဂဏာမငြိမ် ဖြစ်နေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ လူငယ်များကား အစုအဖွဲ့ကိုယ်စီဖြင့် ရှေ့တက်နေကြချေပြီ။ သိပ်မကြာ ပုံမှန် အနေအထားတိုင်း လှ ည်းတန်းတဝိုက်တွင် လူငယ်များ အစုအစည်း ဆန္ဒပြနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ အချို့ကာ ထိုင်သပိက် ဆင်နွဲနေကြသလို အချို့ကာ လက်သုံးချောင်းထောင်လျှက် လျှောက်နေကြသည်။ အားလုံးကာ ယုံကြည်မှု အပြည့်။ Covid ကာလ ယဉ်တွဲနေထိုင်ရမည့် ပုံစံနှင့် အညီ လူတိုင်း Mask တပ်ဆင်လျှက် ဒီမိုကရေစီအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေကြချေပြီ။ ပါဝင်သူများကာ အရောင်အသွေး၊လူတန်းစား၊အလုပ်အကိုင်ပေါင်းစုံမှ လူငယ်များ ပါဝင်သည်။ အားလုံးကာ အေးဆေးလျှက်။ ထူးခြားသည်ကာ ယနေ့ကာ ရဲတပ်ဖွဲ့များကို မတွေ့ရချေ။ မော်တော်ပီကေများသာ တွေ့ရပြီး လမ်းရှင်းပေးလျှက်ရှိနေသည်။ သို့တိုင် အင်းစိန်လမ်းမနှင့် ပြည်လမ်းဆုံရာကာ မီးပွိင့် နီလျက်သာ ရှိချေပြီ။ ကားတွေကာ ဟွန်းသံ တညံညံ၊ လက်သုံးချောင်းထောင်လျှက် အချို့ကာ ဒေါင်းအလံပါ ကိုင်ဆွဲလျှက်။ ယနေ့ လှည်းတန်းတွင် ဆန္ဒပြကြသည့် အဖွဲ့ သုံးဆိုင်း ကွဲလ...

စစ်တပ်ရဲ့ အာဏာသိမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ တိုင်းပြည်တိုးတက်မှုဟာ ချောက်ထဲ ကျစေတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပဲ။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မလာတော့ဖူး။ အထူးသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံတွေဆီက ။ သူတို့ဟာ စင်္ကာပူကို အခြေတည်ပြီး လာကြတာ။ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ခုနှစ်က စပြီး စင်္ကာပူဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး လုပ်ခဲ့တယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး နိုင်ငံအဖြစ် ၃ နှစ်ဆက် ရှိလာနေတာဟာ အနောက်နိုင်ငံကနေ လာကြတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေပါ။ သတိပြုရမှာက မြန်မာနိုင်ငံက ပညာတက်လူငယ်တွေ အတော်များများကို လခကောင်းကောင်း ပေးထားတာဟာ အနောက် အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတွေပါ။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကစပြီး ခြေလှမ်းကောင်းလာတဲ့ အနောက်ဘက် ခြေလှမ်းတွေဟာ စစ်တပ် အာဏာရှင်တွေကြောင့် တခန်းရပ်တော့မှာ ပါ။ ပြီးတော့ အဆင်မပြေရင် ဒီရောက်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေတောင် ပြန်ဆုတ်ခွာနိုင်ခြေရှိတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေက လုပ်ငန်းတွေဟာ နည်းပညာ၊ပညာရေး တွေနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေကို အဓိကထား လာကြတာ ဖြစ်တယ်။ နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ(၅)ဘီလီယံကျော် ဝင်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများစုဟာ အခြေခံအဆောက်အဉီးတိုးတက်ရေးအတွက် လာကြတာ များပါတယ်။ မြန်မာဟာ အခြေခံအဆောက်အဉီး တိုးတ...

"ရှမ်းပြည်မှာ အများဆုံးက မူးယစ်ဆေးဝါးပဲ။ လူ‌ငယ်တွေ အလွယ် လုပ်နေကြတယ်" လို့ ဆိုသူက ရှမ်းတောင်ပိုင်း မြို့ငယ်တစ်မြို့က ထီသည် အဘိုးကြီးတစ်ဦ်း။ မူးယစ်ဆေးဝါးရယ် ၊ဝှစ်သောက်ကားရယ်က အပေါဆုံးပဲ လို့လည်း ဆိုသူက ဆို။ မူးယစ်‌ဆေးဝါး သုံးစွဲသူများအနေနှင့် ရပ်ကွက်ထဲတွင်ပင်  လဖက်ရည်ဆိုင်ထိုင်ရန် ပြောဆိုနေသလို သုံးစွဲရန် အေးအေးဆေးဆေး အော်ဟစ်ပြောဆိုနေကြသည်ကို ကြားသိခဲ့ရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်သည် ယခင်ကတည်းက မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရာ နေရာအဖြစ် နာမည်ကြီးသော်လည်း ယခုလောက် ပေါပေါများများ မရှိလှချေ။ သို့သော် လွန်ခဲ့သည့် လေးငါးနှစ်ခန့်က စပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးကို အလွယ်ရလာကြသလို ဈေးကလည်း ပေါလှသည့် အနေအထားမျိုး ကြားသိရသည်။အထူးသဖြင့် WY ကဲ့သို့ မူးယစ်ဆေးဆိုလျှင် အရက်ကြမ်းထက်ပင် ဈေးသက်သာလှသဖြင့် လူငယ်တွေ အရက်မသောက်ကြတော့။ ဆေးပြားချရသည်ကိုပင် ပိုခုံမင်လာကြသလို ဂုဏ်ယူစရာဟုပင် သတ်မှတ်လာကြသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသည်မှာ အရက်သောက်သကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ ငြိမ်ဆေးကဲ့သို့ ဖြစ်ရာ တချို့လူကြီးများက မိမိသားသမီးတို့  မူးယစ်ဆေးစွဲနေသည်ကိုပင် မသိရှိကြသူ များသည် ဟု ဆိုကြသည်။ အများစုမှာ အရက်မသောက် ဆေးလိပ် မသောက်ပဲ မူးယစ်...

လက်ရှိ မြန်မာ့စီးပွားရေးအခြေအနေကို ပြောပြပါဆိုရင် ဇီးရိုးနားကို ရောက်သွားပြီလို့တောင် ဆိုရတော့မယ်။ လူတွေ အများစုသုံးစွဲနေတာဟာ စုဆောင်းငွေတွေ ဖြစ်တယ်။ ဘဏ်တွေမှာ မအပ်တာပဲ ပိုကောင်းလေလား ဆိုရမလိုလိုပါပဲ။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ(၁)ရက်နေ့မှာ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ကနဦး သုံးရက်ဟာ ဆန်ဆီဆား စုဆောင်းမှုက လွဲပြီး သိပ်မထူးခြားခဲ့ဘူး။ ‌လည်ပတ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေလည်း ကောင်းကောင်းလည်ပတ်တုန်းပဲ။ သို့သော် အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှု ခပ်စိပ်စိပ်ဖြစ်နေသည့်တိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ သိပ်မမှုသေးဘူး။ သို့သော် ဂယက်ရိုက်မှုက အပေါ်ကနေ စထိလာတယ်။ တကယ်တမ်းစီးပွားရေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိလာတဲ့ နေ့ဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ(၈)ရက်နေ့လို့ ဆိုရမယ်။  နိုင်ငံတဝှမ်း  စစ်အာဏာရှင်‌တွေ ကို ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြမှုတွေ တိုးလာတယ်။ ထို့အတူ လမ်းပေါ်သာမက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေက ဝန်ထမ်းတွေကိုပါ ဆွဲဆောင်သွားနိုင်ခဲ့တော့ စီးပွားရေးအပေါ် အလှုပ်အခတ် ဖြစ်လာတယ်။ စီးပွားရေးသမားတွေ စီုးရိမ်နေကြတာက နိုင်ငံတကာက ပိက်ဆို့မှုတွေရယ် နဲ့ ပြည်တွင်းက ဆန့်ကျင်မှုတွေ ဆုံမှာကိုရယ်ပါ။ သို့သော် သူတို့ ဆန္ဒမပြည့်ခဲ့ဘူး လို့ ဆိုရမယ်။...

UNဆုံးဖြတ်ချက် ဗဟိုဘဏ်က ကျပ်ဘီလီယံ(၅၀၀)ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ(၁၅)ရက်နေ့က လေလံတင်ရောင်းချတယ်။ (၁၇)ရက်နေ့ စာရင်းရှင်ပေးရမယ် ပြောထားတယ်။ အလားတူ NUG အစီုးရကလည်း ဒီလိုကာလမှာ မဝယ်ယူကြဖို့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ ဆိုတော့ ဘယ်လောက်ရောင်းရတယ် ဆိုတာ ထွက်မလာဘူး။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလတုန်းက ကျပ်ဘီလီယံ (၂၀၀)ကျော် ရောင်းတာ  တစ်ဘီလီယံလောက်သာ ရောင်းရတယ်။ အခု ကျပ်(၅၀၀)ဘီလီယံမှာ ဘယ်လောက် ရောင်းရလဲ ဆိုတာ ထွက်မလာပုံအရ မရောင်းရလို့များလား။ အမှန်ရောင်းရတယ် ဆိုရင် ထွက်လာလောက်တယ်။  စနေ၊တနင်္ဂနွေ ကြားခံနေလို့များလား။ ငွေမည်တွေတောင် အဖြူဖြစ်ချင်ရင် (၃)ရာခိုင်နှုန်းကနေ (၃၀)ရာခိုင်နှုန်း ပေး လုပ်ခိုင်းတဲ့ ငွေတွေ မစီးဝင်လာလို့များလား။ ကြည့်ရတာ မှောင်ခိုသမားတွေ မှုးယစ်ရာဇာတွေပါ ဘဏ်မှာ ငွေမအပ်ကြတော့ဖူး ထင်။ ထူးခြားချက်တွေ ပြောရမယ် ဆိုရင် NUG ဘက်‌ကနေ လုပ်ဆောင်နေမှုတွေဟာ သုံးပုံ နှစ်ပုံ အောင်မြင်နေပြီ ပြောတယ်။ UN မှာ မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပါက်သတ်ပြီး အဆိုတချို့ အောင်မြင်တယ်။ အရေးသိပ်မပါလှပေမယ့် ထိရောက်တယ်။ မအလ အဖွဲ့က ကန့်ကွက်စာ  ထုတ်ပြန်ရတယ်။ ဒီနေ့တော့ မအလသည် ရုရှားကို သွားတဲ့ သတင်း ထွက်လာတယ်။ ကြည့်ရတာ လက်နတ်...

ဘဏ် ငွေကြပ်နေပြီ လို့ ပြောတဲ့ အခါ မယုံသူတွေ များတယ်။အများစု က ပညာတက် အသိုင်းအဝိုင်းတွေပဲ။ မဖြစ်နိုင်ပါဖူး ဆိုတဲ့ စကားလုံး သုံးကြတာလည်း ရှိတယ်။ သို့သော် ပြည်သူအများစုက အရှေ့မှာ ကြုံခဲ့ရပြီးပြီ။ ပထမ အချက်က လုပ်ငန်းတွေ ပြည်သူပိုင်သိမ်းတာ။ မအလကတော့ လုပ်ငန်းရှင်တွေကို ခေါ်တွေ့ပြီး မသိမ်းပါဖူး လို့ အာမခံပေးတယ်။ ဒုတိယအချက်က ငွေစက္ကူဖျက်သိမ်းတာ။ ဒီအချက်ဟာ အတော်ကို ဒုက္ခပေးခဲ့သလို တိုင်းပြည်စီးပွားရေး၊လူမှုဘဝပေါင်းများစွာကို ဖျက်ဆီးခဲ့တာပဲ။ ဒါကြောင့် သိမှီးသူတွေ၊ တချို့ ပြည်သူက ဒေါ်လာ ခေါ် နိုင်ငံခြားငွေ ပြေးစုကြတယ်။ တခုခုဆို နိုင်ငံခြားငွေက အာမခံချက် ရှိသလို ပြည်တွင်းကျပ်ငွေသာ ကမောက်ကမ ဖြစ်ချင် ဖြစ်နေမယ်။ ဒေါ်လာကတော့ အာမခံချက်ရှိတာကိုး။ ဒီလိုနဲ့ လူတွေ ဒေါ်လာ ပြေးဝယ်သလို တချို့ကြတော့ ရွှေပြေးစုကြတယ်။ ဒါကို မှီပြီး ပွဲစားကုန်သည်တချို့ အလုပ်ဖြစ်သွားသလို ရွှေဈေးဆို စံချိန်တင်(၁၇)သိန်းထိရောက်ခဲ့တယ်။ ဒေါ်လာဈေးဟာလည်း အတက်ဘက်ကို ဦးတည်နေတာမို့ ကျပ်ငွေအပေါ် ဖိအားများစေတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ဆယ်စုနှစ် တခုစာ ယုံကြည်မူ တည်ဆောက်နေရတဲ့ ဘဏ်တွေ လေးလအတွင်း ပြိုပျက်သွားတာပဲ။ ဘဏ်ကို လူတွေ စိုးရိမ်တဝတ်နဲ့ ငွေထုတ်ကြလဲဆို...

ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲမှာ စစ်မြေပြင်အရာရှိတစ်ယောက်က ပင်တဂွန်မှာ ရှိတဲ့ အထူးစုံးစမ်းရေးအရာရှိ ကို မြောက်ဗီယက်နမ်နဲ ရင်ဆိုင်တဲ့ တိုက်ပွဲမှာ သူတို့ ရရှိတဲ့ အခြေအနေ၊ အောင်မြင်မူတွေ တိုက်ပွဲ အခြေအနေတွေကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ တင်ပြတယ်။ အဲမှာ အထူးစုံးစမ်းရေးအရာရှိ က "ထည့်တွက်တဲ့ အထဲမှာ မင်း တခု ကျန်ခဲ့တယ်" လို့ ဆိုတယ်။ "ဘာကျန်ခဲ့လဲ" လို့ မေးတော့  "ပြည်သူတွေရဲ့ စိက်ခံစားချက်လေဗျာ" တဲ့။ "ဒါပါ ထည့်တွက်မှ မင်း အဖြေမှန်မှာပေါ့" လို့ ဆိုတယ်။ သိပ်ကောင်းတဲ့ အယူအဆတခုပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံ အရေးနဲ ပါတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ဖိအားပေးနေတာ ရှစ်နှစ်နီးပါး ရှိနေပြီ။ ကုလသမဂ္ဂ အမည်ခံ အဖွဲ့တွေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက လူတွေ အပြင် လူ့အခွင့်အရေး တောင်းဆိုနေတဲ့ အဖွဲ့တွေ မျိုးစုံပါပါတယ်။ ငွေကြေးအင်အား နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ အပေါ် ရေငုံထားသလို ငုံထားနိင်တဲ့ သူတွေ ရှေ့နေတွေ အကျိုးဆောင် တွေ အတော်များပါတယ်။ မြန်မာအပေါ် ပါးပါးလှီးမယ် ဆိုတဲ့ အကြံနဲ တခုပြီး တခု ကြံစည်နေကြတာ ရှိတယ်။ အတွင်းမှာလည်း မျိုးစုံ ကေဂျီယူနစ်တွေ ပါတာပေါ့လေ။ အခုချိန်ထိ လုပ်ဆောင်နေတာ အောင်မြင်တယ် လို့တောင် ဆိုရမှာပါ။ ဒါတောင် မစ်(စ်...