Myanmar Business Times

နွှေဦးတော်လှန်ရေးကာလဦးတုန်းက ရေးခဲ့ဖူးတယ်။ မြန်မာမှာ မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာလိမ့်မယ် ဆိုတာ။ မနေ့က US သံရုံးက ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ မြန်မာဟာ ပဠိပက္ခတွေနဲ့အတူ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု တိုးလာပြီ လို့ ဆိုတယ်။ ခွေးအုပ်စုက မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ ဖျက်ဆီးပြတယ်။  သို့သော် ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်တွေတုန်းက သတင်းတွေ စောင့်ဖတ်မိသလောက် ရှမ်းအရှေ့နဲ့ တောင်ပိုင်းတွေမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးမိတာ အတော်ကြီးများတယ်။ မန်းလေးအဝင်ဘက်မှာတောင် မိတာတွေ အချီကြီးတယ်။ သို့သော် သယ်ယူ့ပို့ဆောင်ရေးသတင်းတွေအရ ၊မြန်မာရဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု ဒေတာတွေအရ လွှက်သွားတာ အတော်များနိုင်တယ်။ မိသမျ ပုံအရ တနိုင်သယ်တဲ့ အဆင့်၊အထုတ်သေး အဆင့်မဟုတ်တော့ပဲ ကုန်တင်ယာဉ်ငယ်တွေနဲ့ အချီကြီး သယ်ကြတဲ့ သဘောတွေ့ရတယ်။ ရှမ်းအရှေ့မှာ မိတော့ ခွေးတွေ အတိုက်ခိုက်ခံလိုက်ရသေးတယ်။ အခုလို ကာလမှာ ပြည်သူစစ်တွေ ကိုယ်ဘက်ယိမ်းဖို့ ဒီအခွင့်အရေးတခု ပေးထားရပုံပဲ။ ဆိုတော့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေ၊ Covid ကူးစတ်မှု အခြေအနေတွေအရ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး တအားကောင်းနေပုံပဲ။  မနှစ်တုန်းက without ကားပဲ သွင်းကြတဲ့ အခြေအနေကို ဒီအချိန်မှာ မတွေ့ရတော့။ လိုင်းကောင်းနေပြီ ထင်တယ်။ အဓိကလမ်းကြောင်းကတော့ ရန်...

အထည်ချုပ်ကဏ္ဍမှာ အဝယ်အများဆုံးက ဂျပန်ပါ။ နိုင်ငံတွေအရဆို ဉရောပ(EU)က အများဆုံးပေါ့။ ဆန်မှာဆို ဝယ်ယူမှု အများဆုံးက တရုတ်။ ဆန်ကွဲမှာဆို အများဆုံး ဝယ်တာ ဉရောပက ဘယ်လဂျီယံ။ မတ်ပဲ အဝယ်ဆုံးက အိန္ဒိယ ပဲဇင်းငုံကလည်း အိန္ဒိယက များပါတယ်။ ပဲတီစိမ်းကတော့ တရုတ်။ ကျောက်စိမ်း ဝယ်ယူမှု အများဆုံး တရုတ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးက စင်္ကာပူ။ တကယ်တမ်းက ဉရောပနဲ့ အမေရိကန်က ကုမ္ပဏီတွေ။ လျှပ်စစ်ကဏ္ဍမှာ အများဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာ တရုတ်နိုင်ငံ။ ကမ်းလွန်ရေနံတူးဖော်မှု အများဆုံးက ဉရောပနိုင်ငံတွေ။ အထည်ချုပ်လို့ နေရာမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံအလာများဆုံးက တရုတ်နိုင်ငံပဲ။ မြန်မာတွေ ကားဝယ်ယူမှု အများဆုံးက ဂျပန်နိုင်ငံ။ သကြားဝယ်ယူမူ အများဆုံး တရုတ် သကြား တင်သွင်းမှု အများဆုံး ထိုင်း ဘိလပ်မြေ တင်သွင်းမှု အများဆုံး ထိုင်း စားအုန်းဆီ တင်သွင်းမှု အများဆုံး မလေးရှား။ စက်သုံးဆီ အများဆုံး တင်သွင်းတာ စင်္ကာပူ။ အခုတော့ တရုတ် အများဆုံးထင်တယ်။ မြန်မာနဲ့ ငွေကြေးလွဲပြောင်းမှု အများဆုံးနိုင်ငံက စင်္ကာပူ။ အရက်တင်သွင်းတာ အများဆုံးပြုလုပ်တာ ထိုင်းနိုင်ငံ။ ဆေးဝါး တင်သွင်းမှု အများဆုံး ပြုလုပ်တာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ။ စက်ပစ္စည်းတင်သ...

#မြန်မာပြည်မှာ #လုပ်ကိုင်သင့်တဲ့ #လုပ်ငန်း(၁၅)ခု ဖော်ပြထားတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို အွန်လိုင်းမှာ ဖက်ဖူးတဲ့ လုပ်ငန်း(၂၀) ဆိုတာကနေ ရရှိထားတာပါ။ အခုမှ စတင်ပြီး ဘာစီးပွားရေး လုပ်ရင် ကောင်းမလဲ စဉ်းစားနေသူတွေအတွက် အကြံကောင်းတခု ဖြစ်စေဖို့ ရည်ရွှယ်ပါတယ် ကိုယ်တိုင်လည်း လုပ်ချင်မိတဲ့ လုပ်ငန်းတွေပါ။အနှီမ့်ဆုံး ကျပ်(၅)သိန်းလောက်ကနေ စတင်နိင်ပါတယ်။ အများနဲ ဆိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေဖြစ်တာမို့ စားသုံးသူ နည်းမှာလည်း မပူရပါ။ သို့သော် ကိုယ်ဖက် ကောင်းမွန်နေဖို့ လိုပါတယ်။  ချက်ချင်းအောင်မြင်ရမယ် မဟုက်ပေမယ့် ကြိုးစားရင် ကြိုးစားတလောက် အကျိုးအမြတ်ရနိင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေပါ။ 1.Importation and  Exportation ပို့ကုန် သွင်းကုန် လုပ်ငန်းတွေက မြန်မာပြည်တွက် သိပ်မစီမ်းလှပါဖူး။ လုပ်နေကြ လုပ်နေမြဲ လုပ်ငန်းတွေပါ။ ဒါကြောင့် အခုမှ လုပ်ငန်း စတင်မယ့်သူတွေအနေနဲ ယဉ်ပြိုင်နိင်ဖို့ မလွယ်ဖူး ယူဆမိကြမှာပါ။ သို့သော် လက်ရှိ မြန်မာပို့ကုန် အများစုဟာ ကုန်ကြမ်းတွေပါ။ ကုန်ချောအနေနဲ ပို့နိင်မူ အားနည်းချိန်မှာ ဝင်သင့်ပါတယ်။ သွင်းကုန်းအများစုဟာလည်း အခြေခံအဆောက်အဦးတွက် ရည်ရွယ်တာတွေပါ။ လိုအပ်ချက်များနေတဲ့ နိင်ငံဖြစ်တဲ့ အပြင် လိုတာ အ...

#social punishment #Boycott ပြည်သူတွေ လုပ်နိုင်တဲ့ လက်နတ် လို့ ဆိုရင် social punishment နဲ့ boycott လုပ်ငန်းစဉ်တွေပဲ ဖြစ်တယ်။ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ၎င်းပိုင် လုပ်ငန်းတွေ၊ သားသမီးပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ အများအပြားရှိပါတယ်။အထူးသဖြင့် ကိုကြီး ညီလေး ဆက်ဆံရေးနဲ့  တည်ဆောက်နေတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတွေ အများကြီးပါ။ မြန်မာ့စီးပွားရေးကဏ္ဍမှာ အကြီးစား လုပ်ငန်း(၁၀)ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိပါတယ်။ ကျန်(၉၀)ရာခိုင်နှုန်းက အသေးစား၊အငယ်စားနဲ့ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ဖြစ်တယ်။ အကြီးစားလုပ်ငန်း ထက်ဝတ်နီးပါးဟာ အစီုးရပိုင် လုပ်ငန်းတွေ၊ဖက်ဆက်လုပ်ငန်းတွေ ဖြစ်ပြီး အနည်းငယ်ကတော့ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီလို လုပ်ငန်းအများစုမှာ စစ်တပ်နဲ့ မကင်းတာတွေ ပါဝင်မှု များပြီး တပ်ထွက်တွေ၊အငြိမ်းစားတွေ နေရာယူထားတာ များပါတယ်။ လုပ်ငန်းအများစုလည်ပတ်နိုင်ဖို့ အကိုကြီး ညီလေး လမ်းစဉ်နဲ့ သွားပါတယ်။ ဒါအပြင် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အကြမ်းဖက်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ သားသမီး ဆွေမျိုးတွေ ကိုင်ထားတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို ရှာဖွေပြီး social punishment လုပ်လို့ ရသလို boycott လုပ်လို့ ရပါ...

တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကတော့ အညွန့်တက်ခါစ အရိုက်ချိုးခံရပြီမို့ ကောင်းလာစရာ လမ်းစ မမြင်တော့ပါ။ ပညာရှင်တွေကလည်း အသံတောင် မထွက်တာမို့ ကိုယ်သိသလောက် ချပြပါမယ်။ စီးပွားရေးကဏ္ဍကတော့ အနှိမ့်ဆုံးအဆင့်ရောက်သွားတာအမှန်ပါ။ စစ်တပ်ရဲ့ အာဏာသိမ်းတဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ တိုင်းပြည်တိုးတက်မှုဟာ ချောက်ထဲ ကျစေတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပဲ။ သူတို့က စီးပွားရေးပြန်ကောင်းအောင် ဖန်တီးပေးနိုင်မယ်လို့လည်း အယုံအကြည်မရှိပါ။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မလာတော့ဖူး။ အထူးသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံတွေဆီက ။ သူတို့ဟာ စင်္ကာပူကို အခြေတည်ပြီး လာကြတာ။ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ခုနှစ်က စပြီး စင်္ကာပူဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး လုပ်ခဲ့တယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး နိုင်ငံအဖြစ် ၃ နှစ်ဆက် ရှိလာနေတာဟာ အနောက်နိုင်ငံကနေ လာကြတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေပါ။ သတိပြုရမှာက မြန်မာနိုင်ငံက ပညာတက်လူငယ်တွေ အတော်များများကို လခကောင်းကောင်း ပေးထားတာဟာ အနောက် အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတွေပါ။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကစပြီး ခြေလှမ်းကောင်းလာတဲ့ အနောက်ဘက် ခြေလှမ်းတွေဟာ စစ်တပ် အာဏာရှင်တွေကြောင့် တခန်းရပ်တော့မှာ ပါ။ ပြီးတော့ အဆင်မပြေရင် ဒီရောက်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေတောင် ...

ယနေ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ (၁)ရက်နေ့သည် စစ်အာဏာသိမ်းမှု တစ်လပြည့်သည့် နေ့ ဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးမှာ ဘာတွေ ဖြစ်နေလဲ ဆိုတာကိုပင် ဖြေရခတ်နေသည်။ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး၏ အဆိုအရ ဖေဖော်ဝါရီလ တလအခြေအနေသည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၀ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံး အခြေအနေထက် ဆီုးသည် ဟုသတည်း။ တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကာ အနှိမ့်ဆုံး အဆင့် ရောက်သွားသည် ဟု ဆိုရမှာ ဖြစ်သလို ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အကြပ်တည်းဆုံး အခြေအနေကို ရောက်ရှိသွားသည်မှာ ယုံမှားဖွယ် မရှိချေ။ အသိသာအထင်ရှားဆုံး အချက်မှာ ငွေကြေးလည်ပတ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားခြင်း ဖြစ်ပြီး ကျပ်ငွေ ကြပ်တည်းသလို နိုင်ငံခြားငွေကြေးပါ ရရှိနိုင်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရပြီး ပြည်သူအများစုမှာလည်း ငွေကြေးသုံးစွဲမှု နည်းပါးသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ လူငယ်လုပ်အားဖြင့် တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံအဖို့ လူငယ်အများစုမှာ စစ်အာဏာဖြုတ်ချရေးကို ဦးတည်ဆန္ဒပြနေကြသဖြင့် ပညာတက်အသိုင်းအဝိုင်း၏ စီးပွားရေးအင်ဂျင်မှာ ရပ်ဆိုင်းလုနီးပါးပင်။ တိုင်းပြည်မှာ အခြေခံအဆောက်အဦးတိုးတက်ရေးကို တည်ဆောက်နေချိန်မို့ အင်ဂျင်နီယာ လု...

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ၁၉၈၈ ကနေ လက်ရှိအချိန်ထိ အမေရိကန်ဒေါ်လာ(၂၁)ဘီလီယံကျော် ရှိပါတယ်။ အများစုက ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ထောက်ပံရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေ ဖြစ်ပြီး စစ်အစီုးရခောတ် တလျှောက် ပိက်ဆို့ဒါဏ်ခံရတော့ တရုတ်က အောက်ဈေးတွေနဲ့ လာဝိုက်ဖို့ရန်  ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ကြတာ ဖြစ်တယ်။ ပြောရရင် သူတို့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် မြန်မာစစ်အစီုးရကို ထောက်ပံပေးရန် အတွက်သာရယ်ပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ကနေ NLD အစီုးရ လက်ထက် ငါးနှစ်အတွင်းမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ(၃.၅)ဘီလီယံပဲ ဝင်တယ်။ လာရောက်မှု အများစုက အစီုးရနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ နည်းသွားတယ်။ ထုတ်လုပ်ရေးအပိုင်းတွေ၊အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင်တဲ့ ဈေးကွက်တွေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ရောင်းဝယ်နိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းကဏ္ဍတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြတာ များပါတယ်။ NLD အစီုးရ သတ်တမ်း ငါးနှစ်အတွင်း စင်္ကာပူနိုင်ငံဆီက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ(၁၁.၃၅)ဘီလီယံကျော် ရှိပါတယ်။ စင်္ကာပူသည် ပြီးခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်အတွင်း မြန်မာအပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အားကောင်းခဲ့တာ မှန်ပေမယ့် တကယ်တမ်းကျ အနောက်နိုင်ငံတွေက တဆင့်ခံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု...